Nebulalar

NEBULA NEDİR? NASIL OLUŞUR? NELERDEN OLUŞUR?

Nebulalar yıldız boşluklarında bulunan "bulutsu" yapılardır. Toz, hidrojen ve helyum gibi diğer iyonize gazlardan ve tozlardan oluşur. Aslında nebulalar kendi başlarına görünmezler. Onları aydınlatan bir yıldızın ışığı vardır. Yani nebulaları aslında yıldızlar sayesinde görebiliyoruz. Nebulalar sadece gaz ve toz bulutundan ibaret değildir. Yıldızların doğdukları aynı zamanda da öldükleri yerler de olabilir. Genellikle ölü ya da ölmekte olan yıldızların kalıntılarından oluşurlar. Çıplak gözle bakıldığında (tabiki bulutsuz ve şehir ışıklarından uzak bir yerde) küçük çaplı bulutlar gibi görünseler de aslında boyutları yüzlerce ışık yılına kadar çıkabiliyor. Sadece boyutları küçük veya büyük olarak değişmez. Şekilleri ve isimleri de çok farklı olabiliyor.

NEBULALAR NASIL KEŞFEDİLDİ?

Geçmişte astronomlar malzeme yetersizliğinden dolayı bu konuda çok fazla bilgi sahibi olamamışlardır. Bildikleri birçok bilgi de yanlıştır. Hatta bundan yaklaşık 100 yıl öncesine kadar evrenin sadece Samanyolu`ndan oluştuğu sanılıyordu. Ve gözlemlenen diğer galaksilere de nebula ismi veriliyordu. Çünkü ellerinde yeterli materyal yoktu. Eski astronomi kaynaklarında birçok galaksinin isminin nebula diye anılması da aslında buradan gelmektedir.

Edwin Hubble 1919 yılında ABD'nin Kaliforniya eyaletinde bulunan Mount Wilson Gözlemevinde (o zamanın dünyadaki en büyük teleskobu olan) 2.5 metrelik Hooker Teleskopu ile bir "spiral nebula" incelemeye başladı. Nebulaların aslında yıldızlar arasındaki boşluklarda bulunan oluşumlar olduğunu ortaya koydu. Fakat az önce yaptığı araştırma astronomi tarihini değiştirecekti. "Spiral nebulaların" Samanyoluna dahil edilemeyecek kadar uzak olduğunu ve o güne de aslında nebula sanılan şeylerin diğer galaksiler olduğu gerçeğini buldu. Bu şekilde evrenin sadece Samanyolu Galaksisinden ibaret olmadığını bulmuş oldu.

Peki nebulaları bulmak ne mi kazandırdı bizlere? Hemen açıklayayım. En az 100 milyar galaksi olduğunu, her birinin milyarlarca yıldızının olduğunu, bu yıldızların çoğusunun gezegenlere sahip olduğunu bulmamızı sağladı. Aslında astronomi ile ilgili birçok şey buradan sonra başladı.

Eğer bir gün nebula gözlemi yapmak isterseniz size Orion Takımyıldızını araştırmanızı öneririm. Orionun kemeri sırayla üç yıldızdan oluşur Alnitak, Alnilam ve Mintaka. Bu kemer ve Saif ve Rigelin oluşturduğu alt kenar arasında Avcının (Orionun) bıçağı bulunur. Bu bıçak üç yıldızdan oluşmuş gibi görünse de ortadaki aslında bir yıldız değil Orion Bulutsusu`dur.
Gözlemlenmesi kolay bir diğer bulutsu da kemeri oluşturan yıldızlardan Alnitak'ın hemen yanındaki Atbaşı Bulutsusu'dur.

Orion Bulutsusu:

Atbaşı Bulutsusu:

Orion Takımyıldızı:

Her canınız sıkıldığında kafanızı yukarıya kaldırın. Farklı bir nebula görmek umuduyla...

Alper Dağdelen

Daha fazlası için: www.hayalimuzay.com
Görüş,İstek ve Öneriler için: hayalimuzay1@gmail.com

Görüşleriniz, Öneriniz Ve Sorularınız

GÖNDER