Çift Yarık Deneyi

Işık sizce nasıl bir haldedir?Doğrusal mı? Sonuçta biz baktığımız zaman sanki bir çizgi halinde ilerliyor, değil mi?

Işık kuantumlu bir yapıdadır. Yani demek istediğim yerine göre dalga yerine göre parçacık olarak davranır. Dünya`yı ve evreni keşfetmenin hızlı gerçekleştiği zamanlarda bilim dünyası bu konu için ikiye bölünmüştü. Doğanın temel yasalarını bulan Newton şaşırtıcı olmayan bir şekilde parçacık fikrini savunuyordu. Çünkü zaten kendi uğraşı olan doğada genel incelediği konular parçacık fikri üzerineydi.

Hatta Newton`ın optik ile ilgilendiği deneyleri hepdi ışığın tanecik olması fikri üzerinedir. Bir duvara attığınız top sekip gidiyorsa ışık da yansıyordu, kırılıp başka yöne gidiyordu. Ancak onun çağdaşı olan Huygens dalga kuramını savunuyordu. Bu dalgalar tıpkı denizdeki dalgalar gibiydi ama bunlar ışık saçan esir dediğin görünmez bir madde içinde yayılıyorlardı. Ama ışığın geçerken bıraktığı gölge pürüzsüz ve keskin kenarlıyı ki bu da parçacık kuramını öne çıkarıp dalga kuramının geçerliliğinin azalmasına sebep oldu. Dalga kuramını 18 yy. da Benjamin Franklin ve Euler gibi sayılı bilim adamları desteklemiştir.

Gelelim Çift Yarık Deneyi'ne. Bu deney 1803 yilinda Thomas Young'ın ışığın dalga özelliğini ispatlayan deneyidir. Yukarıda da okuduğunuz gibi bu deney bilim camiasının dalga kuramını önemsemeyip parçacık kuramının doğru olduğunu düşündüğü zamanlarda geldi.

Deneyde bir ışık kaynağı, üzerinde tek yarık bulunan bir engel, üzerinde iki yarık bulunan bir engel ve ekran kullanılmıştır.

Işık dalgaları sadece tek yarıklı engelden geçtiğinde ekranda değişik bir şey görmeyiz. Göreceğimiz şekil gayet normal bir şekil olacaktır.

Ancak işler çift yarıklı engelle aynı değildir. Bu engelle işler biraz değişiyor. Çünkü burada yapıcı ve yıkıcı girişim durumu geçerlidir. Bu girişim dalga çukuru ile dalga tepeciğinin karşılaştığı yerde hiçbir şey olmaz. Demek istediğimiz + yük ile - yükün birbirini nötrlemesi gibidir. Bu durumda girişimlerin bulunduğu taraflar sayesinde açık-köyü çizgili bir ekran karşımıza çıkar. Thomas Young'ın bulduğu da buydu. Yani etki etmeyen bir yerde hiçbir şey göremezsiniz.

Tabi gözlemci etkisinde olmayan bu deneye bir gözlemci eklersek ne olur?

Schrödinger'in Kedisi yazımızda da anlattığımız Superposition yani kuantum yapılı bir varlığın aynı anda her yerde bulunabilir durumu bu deneyde de geçerlidir. Çünkü gözlemci olmadığında fotonlar 2. engelde bulunan çift yarıkların her ikisinden de geçebilir. Ancak bir gözlemci koyduğumuz zaman fotonu hangi delikten geçeceğini biliriz ve bu durumda ekranda da bir toplanma görülür.

Thomas Young'ın yaptığı bu deneyden sonra dalga kuramı başta çoğu kişinin inandığı parçacık kuramına galip gelmişti. Tabi bu durum Young`ın kendi ülkesi İngiltere'de pek ses getiremedi çünkü o zamanlar Newton'ın fikirlerine dahi karşı çıkmak ona küfretmek gibiydi.

-Daha fazlası için: hayalimuzay.com

-Görüş ve istekleriniz için: hayalimuzay1@gmail.com

-Süeda EKEN

Görüşleriniz, Öneriniz Ve Sorularınız

GÖNDER