Asteroit Kuşakları

Asteroit kuşakları içerisinde meteor, cüce gezegen ve asteroit bulunan kuşaklardır. Satürn, Uranüs ve Jüpiter’ in halkalarında da meteor, cüce gezegen ve asteroit vardır.

Güneş Sistemi’ndeki asteroitlerin büyük bölümü Mars ve Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı olarak isimlendirilen bölgede bulunuyor.

Asteroitlerin büyüklükleri birbirinden çok farklıdır. Mars ile Jüpiter arasındaki asteroit Kuşağı’nın en büyük üyesi ve bir cüce gezegen olan Ceres’inçapı yaklaşık 950 kilometre.

Asteroit Kuşağı’nda çapı 200 kilometre’ den büyük asteroit var. Çapı 1 kilometreden büyük asteroitlerin sayısının 70.000-1.700.000 arasında olduğu tahmin ediliyor. Daha küçük asteroitlerin sayısı ise milyonlarla ifade ediliyor.

Asteroit Kuşağı’nda çok sayıda asteroit olsa da, bu gök cisimleri çok geniş bir alana dağılmış durumda. Asteroit Kuşağı’nın iç ve dış sınırının Güneş’e olan uzaklıkları sırasıyla 2,12 AU ve 3,3 AU (AU -astronomik birim- Güneş ile Dünya arasındaki ortalama mesafedir). Yani bu bölgenin genişliği yaklaşık 180 milyon kilometre.

Bilim insanları Asteroit Kuşağı’ndaki asteroitlerin aralarındaki mesafenin ortalama 1 milyon kilometre olduğunu tahmin ediyor. Ay’ın Dünya’ya olan ortalama uzaklığının 384.400 kilometre olduğu düşünülürse Asteroit Kuşağı’nın hayli sakin bir bölge olduğu söylenebilir. Ancak astronomi ölçeğinde düşünüldüğünde bu bölgede asteroitler arasında sıkça çarpışma oluyor. Çarpışma sıklığı asteroitlerin büyüklüğüne göre değişiyor. Örneğin ortalama çapı 525 kilometre olan Vesta’nın, Asteroit Kuşağı’ndaki çapı 1 kilometreden büyük başka bir asteroitle çarpışma olasılığının 4,2 milyon yılda bir olduğu tahmin ediliyor.

Kuiper Kuşağı

NASA’ya ait Yeni Ufuklar uzay aracı Kuiper Kuşağı’ndaki bir gökc isminin yaklaşık 28.000 kilometre yakınından geçti. Dünya’ya ulaşan ilk görüntülerde Ultima Thule adı verilen gök cisminin birbirine kaynaşmış iki küreden oluştuğu görülüyor. Plüton’un 1,8 milyar kilometre ötesinde bulunan Ultima Thule, bugüne kadar yakından görüntülenen en uzak gök cismi oldu. Yaklaşık 13 yıldır uzayın derinliklerine doğru yol almaya devam eden New Horizons, 3,5 yıl önce Plüton’un da yakınından geçmiş ve cüce gezegen ile uydusu Charon’un da detaylı fotoğraflarını çekmişti.

Milyarlarca irili ufaklı gök cismine ev sahipliği yaptığı düşünülen Kuiper Kuşağı, Güneş’e 30 ila 50 AB (astronomi birimi: Güneş ile Dünya arasındaki ortalama uzaklık 1 AB’dir ve yaklaşık 150 milyon km’dir) uzaklıktaki bölgedir. Plüton, Makemake ve Haumea cüce gezegenleri bu bölgede yer alır. New Horizons'un 28.000 kilometre yakınından geçtiği, Güneş’e yaklaşık 43,4 AB uzaklıktaki Ultima Thule de Kuiper Kuşağı’nın içinde.

Görünümü kardan adama benzetilen Ultima Thule’yi meydana getiren kürelerin biri yaklaşık 19, diğeriyse yaklaşık 14 kilometre çapında. İki kürenin milyarlarca yıl önce ufak buz parçalarının bir araya gelmesiyle oluştuğu düşünülüyor. Küreler önce spiral çizerek birbirine yaklaştı daha sonra da çarpışarak kaynaştılar. Ultima Thule’nin yapısının gezegen oluşumunun ilk aşamalarında karşılaşılabilecek türden olduğu söyleniyor.

Kuyruklu yıldız ve Asteroit Arasında Ne Fark Var?

Güneş Sistemi’nin en küçük üyelerinden olan kuyruklu yıldızlar ve asteroitler birbirine benzeyen ancak birbirinden farklıözellikleri olan gök cisimleri. Kuyruklu yıldızlar da asteroitler de Güneş Sistemi’nin oluşumundan arta kalan maddelerden oluşuyor. Aralarındaki en büyük fark yapılarındaki maddeler.

Kuyruklu yıldızlar büyük oranda buz, kayaç parçacıklar ve organik maddelerden oluşur. Bu nedenle zaman zaman kirli kartoplarıolarak da isimlendirilirler.

Kuyruklu yıldızlar ve asteroitler Güneş’in etrafında hareket eder. Ancak kuyruklu yıldızların ve asteroitlerin yörüngelerinin ayrıksılığı (tam olarak dairesel şekilden ne kadar uzak olduğu) gezegenlerinkinden çok daha yüksektir. Asteroitlerinkine kıyasla kuyruklu yıldızların yörüngeleri daha düzensizdir ve dairesellikten daha uzaktır. Yani yörüngelerindeki hareketleri sırasında Güneş’e en yakın ve Güneş’ten en uzak oldukları mesafe birbirinden çok farklıdır. Güneş ve diğer gök cisimlerinin kütleçekim etkileri kuyruklu yıldızların ve asteroitlerin yörüngelerini değiştirebilir.

Kuyruklu yıldızlar çoğunlukla Neptün’ün ötesindeki Kuiper Kuşağı’nda ve onun da ötesindeki Oort Bulutu’nda bulunur. Kuiper Kuşağı’ndaki kuyruklu yıldızların Güneş etrafındaki yörüngelerini tamamlama süreleri, OortBulutu’ndaki kuyruklu yıldızlarınkinden daha kısadır. Asteroitler ise çoğunlukla Mars ve Jüpiter arasındaki Asteroit Kuşağı’nda hareket eder. Asteroitlerin ve kuyruklu yıldızların oluştuğu bölgelerin Güneş’e olan uzaklığının bileşimlerini etkilediği düşünülüyor.

Kuyruklu yıldızlar yörüngelerindeki hareketleri sırasında Güneş’in yakınlarından geçerken yapılarındaki maddelerin bazıları buharlaşır. Güneş rüzgârları gaz haldeki bu maddelerin ve toz parçacıklarının kuyruklu yıldızdan uzaklaşmasına neden olur. Bu parlak kuyruğun uzunluğu yüz binlerce kilometreye ulaşabilir.

Kuyruklu yıldızlar ve asteroitler küresel bir şekle sahip olacak kadar büyük değildir. Kuyruklu yıldızların çapları birkaç kilometreyken, asteroitlerinki 10 metre ile 530 km arasında değişebilir.

-Daha fazlası için: www.hayalimuzay.com

örüş ve İstekleriniz İçin:hayalimuzay1@gmail.com

-Fatih AKBAŞ

Kaynakça

http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/asteroit-kusagi-ne-kadar-kalabalik (1)

http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/kuiper-kusagindan-goruntuler (2)

http://www.bilimgenc.tubitak.gov.tr/makale/kuyrukluyildiz-ve-asteroit-arasinda-ne-fark-var (3)

Görüşleriniz, Öneriniz Ve Sorularınız

GÖNDER